زمینه: بیماری کبد چرب غیر الکلی (NAFLD) احتمالا شایع ترین بیماری کبدی در سرتاسر دنیا است. در برخی از مطالعات همراهی بیماری سیلیاک با NAFLD گزارش شده، لذا با توجه به اهمیت بیماری سیلیاک، مطالعه ای برای بررسی فراوانی این بیماری در مبتلایان به بیماری NAFLD صورت گرفت.روش کار: در این مطالعه که بین مهر 86 تا مهر 87 انجام شد 80 بیمار مبتلا به NAFLD که هیچ ریسک فاکتور شناخته شده ای برای ابتلا به NAFLD نداشتند از جهت بیماری سیلیاک مورد بررسی قرار گرفتند. ابتدا آنتی بادی ضد ترنس گلوتامیناز بافتی (ATTG) به ELISA در این بیماران چک شد. سپس بیماران با ATTG مثبت تحت آندوسکوپی فوقانی با بیوپسی از قسمت دوم دئودنوم قرار گرفتند.یافته ها: از 80 بیمار مورد مطالعه 6 بیمار ATTG (%7.5) ثبت داشتند در هر 6 بیمار آندوسکوپی با بیوپسی از دئودنوم انجام شد، در 2 بیمار (33.3%) بیوپسی دئودنوم نرمال بود. چهار بیمار (66.7%) پاتولوژی غیر طبیعی داشتند. دو بیمار مرحله مارش 1، یک بیمار مرحله مارش 2 و یک بیمار مرحله مارش 3 را در پاتولوژی نشان داد هیچکدام از بیماران فوق نیز علایم بیماری سیلیاک را نداشتند.نتیجه گیری: با توجه به شیوع نسبی ATTG مثبت در بیماران مبتلا بهNAFLD ، ما توصیه می کنیم که در بیماران مبتلا به NAFLD که علتی برای آنها پیدا نشده، ATTG اندازه گیری شود و بیمارانی که سرولوژی مثبت دارند از نظر پاتولوژی نیز بررسی گردند.

زمینه و هدف: سلیاک یک بیماری ژنتیکی است که با التهاب مزمن روده کوچک مشخص می شود. بعضی از مطالعات ارتباط بین بیماری سلیاک با بیماری التهابی روده را مطرح کرده اند. آنتی بادی ترانس گلوتامیناز بافتی یکی از بهترین مارکرهای سرمی در بیماری سلیاک است. این مطالعه با هدف تعیین همراهی بیماری سلیاک با بیماری التهابی روده با استفاده از تیتر آنتی بادی ترانس گلوتامیناز بافتی انجام شد.روش بررسی: در این مطالعه توصیفی 127 فرد مبتلا به بیماری التهابی روده که توسط پزشکان فوق تخصص گوارش به مرکز تحقیقات گوارش و کبد گلستان ارجاع شده بودند؛ از نظر بیماری سلیاک طی سال های 87-1384 ارزیابی شدند. برای همه بیماران پرسشنامه تکمیل و تیتر آنتی بادی ترانس گلوتامیناز بافتی به روش الیزا اندازه گیری گردید.یافته ها: از 127 نفر، تعداد 102 نفر برای نمونه گیری مراجعه کردند. میانگین سنی بیماران 36.2±15.2 سال بود و 48 درصد آنان مرد بودند. کولیت اولسراتیو در 76 نفر (74.5 درصد)، بیماری کرون در 7 نفر (6.9 درصد) و کولیت نامشخص در 19 نفر (18.6 درصد) مشاهده شد. تیتر آنتی بادی ترانس گلوتامیناز بافتی (19.8 واحد/لیتر) تنها در یک مرد 46 ساله با تشخیص کولیت اولسراتیو مثبت گزارش شد.نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که ترانس گلوتامیناز بافتی در بیماران مبتلا به بیماری التهابی روده تفاوت معنی داری با افراد سالم نداشت و در این بیماران به عنوان یکی از تست های معمول، قابل توصیه نیست.

پیش زمینه و هدف: سلیاک یک اختلال خودایمنی با درگیری روده کوچک است که به واسطه مصرف گلوتن ایجاد می شود. علاوه بر عوارض ناشی از درگیری دستگاه گوارشی، عوارض متعدد خودایمنی به ویژه بیماری های خودایمن تیروئید نیز در این بیماران شایع است. هدف این مطالعه بررسی شیوع بیماری های خودایمن تیروئید در کودکان سلیاکی ارومیه جهت مدیریت بهینه درمان آن ها بود. مواد و روش کار: در این مطالعه مقطعی، از کودکان اهل ارومیه که سلیاک آن ها قبلاً تأیید شده بود، نمونه خون وریدی گرفته شد. تست های آنتی ترانس گلوتامینازبافتی (anti-tTG) جهت تأیید تشخیص، تست های (anti-TPO) Antithyroid Peroxidase antibody و Antithyroglobulin Antibody (anti-TG) جهت غربالگری بیماری خودایمن تیروئید، ونیز تست Thyroid stimulating hormone (TSH) جهت بررسی عملکرد غده تیروئید به روش الایزا انجام شدند. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون مجذور کای مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. یافته ها: هفتادوهفت بیمار با میانگین سنی 84/11 در مطالعه شرکت کردند که 30 نفر از آن ها مذکر و 47 نفر مؤنث بودند. تست Anti-TPO در 9/3درصد و تست Anti-TG در 7/11درصد بیماران مثبت بود که همگی مؤنث بودند. اختلاف در دو جنس در مورد Anti-TG ازلحاظ آماری معنی دار بود (p= 0/023). در اغلب بیمارانی که Anti-TPO مثبت داشتند، تست Anti-TG نیز مثبت بود، و همبستگی مثبت معنی دار (82/0 R=) بین این دو تست دیده شد. در 26 درصد بیماران کم کاری و در 3/1 درصد پرکاری تیروئید دیده شد. در بیماران سلیاکی که Anti-TPO در آن ها مثبت بود، 7/66 درصد و در آن هایی که Anti-TG مثبت بود، 5/45 درصد کم کاری تیروئید دیده شد که ازلحاظ آماری معنی دار نبودند (12/0 p=). بحث و نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که بیماری های خودایمن تیروئید در کودکان سلیاکی به ویژه در جنس مؤنث بالا است. لذا بررسی مرتب عملکرد غده تیروئید و پایش اتوآنتی بادی ها در بیماران سلیاکی جهت مدیریت بهینه هر دو بیماری ضروری به نظر می رسد.

سابقه و هدف: با وجود شیوع بالای بیماری سلیاک در بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 در چندین مطالعه غیر ایرانی، این موضوع در کشورمان کمتر بررسی شده است. هدف این مطالعه بررسی شیوع بیماری سلیاک در بین بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 در شمال غرب ایران با استفاده از آزمون آنتی بادی ترانس گلوتامیناز بافتی (tTGA) است.روش بررسی: در این مطالعه مورد-شاهدی، 100 بیمار دیابتی نوع 1 و 150 فرد سالم بدون سابقه دیابت، بیماری خود ایمنی و یا دیگر بیماری های مرتبط با سلیاک به عنوان گروه شاهد بررسی شدند. تمامی افراد گروه مورد و گروه شاهد تحت آزمون tTGA قرار گرفتند. همچنین IgA تام سرم نیز به منظور تشخیص افراد دچار کمبود IgA مورد اندازه گیری قرار گرفت. افراد tTGA مثبت و افراد با کمبود IgA برای انجام آندوسکوپی از قسمت فوقانی لوله گوارش ارجاع شدند.یافته ها: نتیجه آزمون tTGA در 8 بیمار مبتلا به دیابت نوع 1 (8 درصد) و 3 فرد گروه شاهد (2 درصد) مثبت بود  (p=0.02)فقط 3 نفر از افراد مبتلا به دیابت نوع 1 با آزمون tTGA مثبت، برای انجام بیوپسی از دئودنوم رضایت دادند که همه آنها درجاتی از آتروفی پرزهای روده را در این قسمت نشان دادند. میانگین سنی افراد tTGA مثبت دیابتی بطور معنی داری کمتر از موارد tTGA منفی بود (7/17، فاصله اطمینان 95 درصد: 13.52-0.83). هیچ کدام از افراد tTGA مثبت در گروه مورد، سابقه اسهال مزمن را گزارش نکردند. هیچ کدام از افراد tTGA مثبت، کمبود IgA نداشتند. اختلاف معنی داری از نظر سابقه اسهال مزمن ( (p=0.006و بیماری خود ایمنی (p=0.001) بین افراد مبتلا به دیابت نوع 1 و گروه شاهد وجود داشت.نتیجه گیری: با توجه به شیوع بالای بیماری سلیاک در بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 در شمال غرب ایران، توصیه می شود که تمام افراد مبتلا به دیابت نوع 1 با استفاده از تست های سرولوژیکی مناسب مانند tTGA از نظر وجود بیماری سلیاک بررسی شوند.

سابقه و هدف: به دنبال تزریق مکرر خون، آنتی بادی هایی نظیرآنتی بادی های ضد آنتی ژن های RBC، HLA و آنتی ژن های پلاکتی ایجاد می شوند که منجر به ایجاد عوارضی نظیر مقاومت پلاکتی ایمیون می گردند. در مطالعه حاضر آنتی بادی های ضدHLA در بیماران هماتوانکولوژیک با و بدون مقاومت پلاکتی بررسی شدند. مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی از سال1396 تا 1398 انجام شد. آنتی بادی های ضد HLA در79 بیمار هماتوانکولوژیک مراجعه کننده به مرکز تحقیقات هماتولوژی، انکولوژی بیمارستان شریعتی تهران، با استفاده از آزمایش Panel Reactive Antibody (PRA) به روش لنفوسیتوتوکسیسیتی با کمپلمان ارزیابی شدند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از SPSS-16 وآزمون 2χ انجام شد. یافته ها: 79 بیمار هماتوانکولوژیک شامل34 زن (43%) و 45 مرد (57%) در محدوده سنی 2 تا 83 سال وارد مطالعه شدند. 49 (62%) بیمار دچار مقاومت پلاکتی ایمیون و 30 (38%) بیمار فاقد این عارضه بودند. آنتی بادی های ضد HLA در 39 بیمار (4/49%) مثبت و در 40 بیمار (6/50%) منفی بودند. وفور موارد مثبت PRA بین بیماران با (8/62 %) و بدون (30%) مقاومت پلاکتی تفاوت واضحا معنادار داشت (007/0 =p). نتیجه گیری: نقش آنتی بادی های ضد HLA در مقاومت پلاکتی مشخص است. وفور این آنتی بادی ها در این مطالعه در دو گروه بیماران هماتوانکولوژیک با و بدون مقاومت پلاکتی تفاوت داشت. حضور این آنتی بادی ها همواره به معنای مقاومت پلاکتی نیست و آنتی بادی هایی که قدرت فعال سازی کمپلمان را ندارند نیز قادر به ایجاد این عارضه می باشند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

مقدمه آنتی بادی های ضد آنتی ژن های سازگاری بافتی (HLA) طی آلوایمونیزاسیون به دنبال انتقال خون، حاملگی و یا پیوند اعضاء تولید می شوند. این آنتی بادی ها در سقط دخالت دارند و در افراد سالم غیرآلوایمونیزه نیز گزارش شده اند. آنتی بادی های ضد HLA منجر به برخی عوارض انتقال خون می شوند، لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی فراوانی آنتی بادی های مذکور در اهداءکنندگان خون با تمرکز بر زنان (با و بدون سابقه حاملگی و سقط قبلی) انجام شد. روش کار در این مطالعه توصیفی که در سال 1395 انجام شد، 214 فرد اهداء کننده خون مراجعه کننده به مرکز انتقال خون تبریز در محدوه سنی 62-18 سال شامل 57 زن (6/26%) با محدوده سنی 59-23 سال (با میانگین سن 3/9± 7/38) و 157 مرد (4/73%) با محدوده سنی 62-18 سال (با میانگین سن 7/9± 2/36 سال) مورد بررسی قرار گرفتند. برای بررسی آنتی بادی های ضدگلبول های سفید با استفاده از آزمایش PRA به روش لنفوسایتوتوکسیسیتی با کمپلمان (CDC) مورد ارزیابی قرار گرفتند. اطلاعات دموگرافیک، تعداد حاملگی و سقط در زنان در فرم اطلاعاتی یادداشت شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS (نسخه 16) و آزمون های کای دو و ضریب همبستگی پیرسون انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی دار در نظر گرفته شد. یافته ها 23 نفر (75/10%) شامل 22 زن (8 نفر بدون و 14 نفر دارای سابقه حاملگی و سقط) و یک مرد، واکنش مثبت PRA داشته و سایر افراد منفی بودند. فراوانی موارد مثبت PRA در زنان بیشتر بود (0001/0p<). این آنتی بادی ها در زنان با سابقه قبلی حاملگی با تعداد حاملگی ارتباطی نداشتند، اما وفور آنتی بادی HLA و شدت واکنش مثبت PRA در دو گروه زنان با سابقه و بدون سابقه سقط اختلاف معناداری داشت (001/0p<) و با تعداد سقط نیز ارتباط داشت (0001/0p<، 52/0=r). نتیجه گیری تعداد سقط بر حساس شدن و یا ایمونیزاسیون طی حاملگی اثر دارد. با افزایش تعداد سقط، احتمال ایمونیزاسیون بیشتر می شود. این آنتی بادی ها در زنان سالم بدون سابقه حاملگی و مردان نیز مشاهده شد. تصمیم به ارزیابی پلاسمای مردان و زنان بدون سابقه قبلی حاملگی، قبل از تزریق نیاز به مطالعات سود و صرفه دارد.

مقدمه: در دیابت تیپ I شیوع بیماری سلیاک افزایش می یابد و اهمیت بالینی همراهی سلیاک و دیابت تیپ یک در این است که هرچند اسهال آبکی بدون شواهدی از سوء جذب در بیماران مبتلا به دیابت شایع است، در صورت مشاهده این نشانه ها باید وجود بیماری سلیاک ارزیابی شود.روش کار: این مطالعه یک مطالعه مقطعی توصیفی بوده که بر 87 مورد بیمار شناخته شده دیابت تیپ I بزرگسال مراجعه کننده به کلینیک غدد بیمارستان قائم (عج) در سال 1384-1387 انجام شده است.در صورت وجود معیارهای ورود به مطالعه، بیماران از جهت tTG-IgA بررسی شده و در صورت مثبت بودن، جهت آندوسکوپی و انجام بیوپسی به مرکز آندوسکوپی بیمارستان قائم (عج) معرفی شدند. اطلاعات به دست آمده با استفاده از نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شده است.نتایج: در این تحقیق مجموعا 87 بیمار دیابت تیپ I با میانگین سنی 19.78 با حد اقل 15 سال و حداکثر 30 سال تحت مطالعه قرار گرفتند که 41 نفر مرد (47.1%) و 46 نفر زن (59.9%) بودند. 28 نفر tTG-igA (%32.2) مثبت داشتند که تحت آندوسکوپی و بیوپسی قرار گرفتند. در کل 9 نفر از این 28 بیمار با سرولوژی مثبت که 10.3% از کل بیماران مورد مطالعه است، مبتلا به سلیاک بودند. 24 نفر (27.6%) مبتلا به اسهال و یا درد شکمی و 63 نفر (72.4%) بدون اسهال و یا درد شکمی بودند.نتیجه گیری: شیوع بیماری سلیاک در نواحی مختلف جغرافیایی متفاوت می باشد. شیوع سلیاک اسپرو در بیماران مبتلا به دیابت تیپ یک در شرق کشور 10.3% است واین ضرورت screening را در تمامی بیماران مبتلا به دیابت تیپ یک گوشزد می کند.

بیماری سلیاک، یک اختلال شایع خودایمنی است که در فرد مستعد از نظر ژنتیکی، با دریافت پروتئین گلوتن که در گندم، چاودار و جو وجود دارد، برانگیخته می شود. برخلاف عقیده قبلی که این بیماری را یک بیماری گوارشی خالص می شناختند، این اختلال یک بیماری سیستمیک با تظاهرات گوناگون می باشد. بیماری سلیاک با ژن هایی از نوع DQ2 و DQ8 که به وسیله آنتی ژن های HLA کلاس 2 کد می شوند، ارتباط دارد. در دهه های گذشته، بیماری سلیاک یک اختلال نادر و منحصر به دوران کودکی شناخته می شد. در حالی که در حال حاضر یک بیماری شایع در نظر گرفته می شود که امکان بروز آن در هر سنی هست. آنزیم ترانس گلوتامیناز بافتی، هم درپاتوژنز بیماری نقش دارد و هم در تشخیص و پیگیری بیماری کاربرد دارد. بیماری سلیاک فعال با تظاهرات روده ای یا غیرروده ای، آتروفی و از بین رفتن پرزهای روده ای، هیپرپلازی کریپت های روده ای و تست سرولوژی مثبت آنتی بادی بر علیه اندومیزیال یا ترانس گلوتامیناز بافتی مشخص می شود. بیوپسی روده باریک به عنوان استاندارد طلایی برای تشخیص بیماری سلیاک شناخته شده است. لیکن گاه نتایج منفی کاذب دارد. در برخی از بیماران ضایعات روده به صورت تکه تکه می باشد و ممکن است نمونه برداری از قسمت های سالم روده انجام شده باشد. همچنین در بعضی بیماران ضایعات مخاطی در ابتدای ژوژنوم شدیدتر است و با آندوسکوپ معمولی نمی توان از این قسمت نمونه گرفت. گاه تظاهرات بیماری با علایمی نظیر کم خونی فقر آهن، پوکی استخوان، ضایعات پوستی شبه هرپس، افزایش آنزیم های کبدی و اختلالات عصبی می باشد. همراهی بیماری با دیابت نوع 1، بیماری های تیروییدی، برخی اختلالات خودایمنی و بدخیمی ها شناخته شده است. درمان، عدم مصرف غلات حاوی گلوتن و فرآورده های آن در تمام دوره زندگی می باشد. رژیم فاقد گلوتن موجب بهبود بسیاری از علایم بیماری می شود.